Η Επιθετικότητα του Πληκτρολογίου

Γιατί οι άνθρωποι γίνονται τόσο σκληροί πίσω από μια οθόνη;

Υπάρχει ένα περίεργο φαινόμενο της εποχής μας.
Άνθρωποι που στην καθημερινή ζωή μπορεί να είναι σχετικά ήρεμοι,
ευγενικοί ή τουλάχιστον συγκρατημένοι…
μόλις βρεθούν πίσω από ένα πληκτρολόγιο μεταμορφώνονται.

Γίνονται σκληροί.
Επιθετικοί.
Ειρωνικοί.
Μερικές φορές απροσδόκητα προσβλητικοί.

Γράφουν πράγματα που ποτέ δεν θα τολμούσαν να πουν μπροστά σε έναν άνθρωπο.

Και μετά πατούν απλώς…
send.

Το φαινόμενο έχει όνομα στην ψυχολογία
Οι ψυχολόγοι το ονομάζουν
Online Disinhibition Effect

Τον όρο εισήγαγε ο ψυχολόγος John Suler το 2004.
Περιγράφει κάτι πολύ απλό αλλά βαθύ:
Όταν οι άνθρωποι βρίσκονται πίσω από μια οθόνη,
οι φυσικοί μηχανισμοί αυτοελέγχου μειώνονται.

Γιατί;
Επειδή λείπουν τα στοιχεία που ρυθμίζουν την ανθρώπινη συμπεριφορά:

• το βλέμμα του άλλου
• η φωνή του
• η άμεση αντίδραση
• η κοινωνική αμηχανία

Ο εγκέφαλος δεν βιώνει τον άλλον ως πραγματική παρουσία.
Τον βιώνει ως κείμενο στην οθόνη.
Και τότε κάτι αλλάζει.

Η ενσυναίσθηση μειώνεται.
Έρευνες που σοκάρουν

Μια μελέτη του University of Houston έδειξε ότι:
οι άνθρωποι είναι πολύ πιο πιθανό να επιτεθούν λεκτικά όταν δεν βλέπουν τον συνομιλητή τους
η ανωνυμία αυξάνει την επιθετικότητα
η απόσταση μειώνει την αίσθηση ευθύνης

Άλλη έρευνα του Stanford University έδειξε κάτι ακόμη πιο ανησυχητικό:
όταν οι άνθρωποι συνηθίζουν να επικοινωνούν επιθετικά online,
η συμπεριφορά αυτή αρχίζει σταδιακά να μεταφέρεται και στην καθημερινή ζωή.

Δηλαδή η επιθετικότητα του πληκτρολογίου
μπορεί να γίνει χαρακτήρας.

Γιατί όμως συμβαίνει αυτό;
Γιατί το διαδίκτυο ενεργοποιεί τρεις βαθιές ψυχολογικές δυνάμεις:
1. Ανωνυμία
Ο άνθρωπος νιώθει ότι δεν θα υπάρξουν συνέπειες.
2. Απόσταση
Δεν βλέπει το πρόσωπο που πληγώνει.
3. Αποσύνδεση ευθύνης
Ο εγκέφαλος δεν βιώνει πλήρως ότι απέναντι υπάρχει ένας άνθρωπος.

Και έτσι η σκιά του ανθρώπου βρίσκει χώρο να εκφραστεί.
Η ειρωνεία.
Η οργή.
Η ζήλια.

Η ανάγκη να μειώσουμε τον άλλον για να νιώσουμε ανώτεροι.

Όμως υπάρχει και μια βαθύτερη διάσταση
Η επιθετικότητα στα social media
δεν αποκαλύπτει τόσο το ποιος είναι ο άλλος.
Αποκαλύπτει το επίπεδο συνείδησης στο οποίο βρίσκεται.

Ένας άνθρωπος που έχει επαφή με τον εαυτό του
δεν έχει ανάγκη να επιτεθεί σε αγνώστους στο διαδίκτυο.

Γιατί γνωρίζει κάτι πολύ απλό:
όταν προσβάλλεις έναν άνθρωπο,
πριν φτάσει η λέξη σε εκείνον…
περνά πρώτα από τη δική σου συνείδηση.

Τι κάνουμε όταν γινόμαστε στόχος τέτοιων επιθέσεων;

Η πρώτη αντίδραση είναι συνήθως ο θυμός.
Η δεύτερη είναι η ανάγκη να απαντήσουμε.
Αλλά υπάρχει μια βαθύτερη στάση.

Να θυμόμαστε ότι το trolling
δεν είναι πραγματικός διάλογος.

Είναι εκφόρτιση ασυνείδητης ενέργειας.
Και όταν ένας άνθρωπος είναι συνειδητός,
δεν χρειάζεται να απορροφήσει αυτή την ενέργεια.
Μπορεί απλώς να την παρατηρήσει.
Να απαντήσει με ηρεμία.
Ή να μην απαντήσει καθόλου.

Γιατί η συνειδητότητα έχει μια παράξενη δύναμη:
δεν πολεμά τη σκιά.
Την αφήνει να αποκαλυφθεί μόνη της.

Και μια ειλικρινής ερώτηση προς τον εαυτό μας…

Όταν γράφουμε κάτι στο διαδίκτυο…
αν ο άνθρωπος που διαβάζει το σχόλιό μας
στεκόταν μπροστά μας σε απόσταση ενός μέτρου…
θα το λέγαμε με τον ίδιο τρόπο;

Αν η απάντηση είναι όχι…
τότε ίσως το διαδίκτυο μας αποκαλύπτει πόση ενσυναισθηση και συνειδητότητα χρειάζεται ακόμη να καλλιεργήσουμε.

Με Αγάπη
Διονυσία - Σχολή Αειζωίας
♥️